Zwójki w owocach czereśni i wiśni czynią straty

Robaczywe owoce czereśni i wiśni to najczęstszy powód odrzucania ich partii zarówno jako owoców deserowych, jak również przetwórczych. Szkody te czyniły zazwyczaj larwy muchówek. Obecnie liczbę fitofagów niszczących owoce czereśni i wiśni powiększyły zwójki, a dokładniej ich gąsienice. Sprawdźmy, jakie są objawy obecności gąsienic zwójek w owocach pestkowych.

Zwójki liściowe, jak nazwa wskazuje, czynią szkody w ulistnieniu roślin. Niestety… nie tylko. Żerując na jabłoniach i gruszach, są także przyczyną zniszczenia skórki, a nawet miąższu, poprzez wgryzy w nim czynione, najczęściej w formie kraterowatej. Jednak gąsienice zwójek liściowych upodobały sobie także czereśnie i wiśnie. Co je do tego skłoniło?

Zwójki na czereśni

Dotychczas sygnalizacja wystąpienia zwójek liściowych w sadach czereśniowych dotyczyła głównie zagrożenia związanego z uszkodzeniami organów asymilacyjnych.

zwójki - wiśnia - zwójka liściowa - oprzęd gąsienicy na owocu

Zwójki liściowe wgryzają się i żerują w owocach wiśni oraz czereśni

fot. Anita Łukawska

Zwójki na czereśni zwijały liście (najczęściej cygarowato równolegle do nerwu głównego) i wyjadały ich tkanki. Czasami wiosną gąsienice tych motyli wygryzały także w zawiązkach owoców skórkę i miąższ. W efekcie powstawały „kraterowate” wgłębienia zanieczyszczone odchodami. Jednak bieżącego roku gąsienice czynią szkody w dojrzewających i dojrzałych owocach czereśni i wiśni.

Oznaki obecności zwójki w owocu czereśni

Miękki w dotyku owoc czereśni czy wiśni, biały punktowy oprzęd, a po jego usunięciu otwór w skórce to oznaka obecności

zwójki - czereśnia - zwójka liściowa - uszkodzony miąższ

Miąższ czereśni zniszczony przez gąsienicę zwójki liściowej

fot. Anita Łukawska

szkodnika w owocu. Gąsienica zwójki liściowej wgryza się do owocu i w nim żeruje, wyjadając tkanki. Dodatkowo zmiażdżone i rozrywane podczas zgryzania przez zwójkę tkanki miąższu oraz odchody szkodnika wypełniające wnętrze owocu są pożywką dla wszelkiego rodzaju grzybów i bakterii. Pod ich wpływem miąższ ulega maceracji i gnije.

zwójki - czereśnia - zwójka liściowa - gąsienica w owocu czereśni

Gąsienica i jej oprzęd na owocu czereśni

fot. Anita Łukawska

Takie uszkodzone owoce czereśni czy wiśni są dyskwalifikowane z obrotu, szczególnie gdy były przeznaczone do przetwórstwa (chłodnictwa). Podobnie zresztą, jak to się odbywa po stwierdzeniu w nich larw nasionnic.

Nietypowy sposób żerowania gąsienic zwójek. Co jest przyczyną?

Najprawdopodobniej tego typu uszkodzenia obserwowane podczas trwających na przełomie czerwca i lipca tego roku upałów, są efektem poszukiwania przez gąsienice silnie uwodnionych tkanek. Dzieje się tak dlatego, że liście drzew podczas suszy mają mały turgor, więdną, ich skórka grubieje celem zmniejszenia transpiracji. Taka reakcja dotyczy szczególnie drzew w sadach nienawadnianych. Dlatego gąsienice migrują na owoce. W nich znajdują źródło wody i wielu składników pokarmowych, dodatkowo 100-procentowe zabezpieczenie przed niekorzystnymi czynnikami — pogody oraz drapieżnikami.

Robaczywe czereśnie i wiśnie dyskwalifikują plon

Nawet jeśli takich uszkodzonych owoców w skali całego plonu jest niewiele, wystarczy, aby zostały one odrzucone przez przetwórnię czy chłodnię. Jest to zbyt duże ryzyko, mogące skutkować stratami finalnych odbiorców czy zniszczeniem całej partii owoców na koszt np. chłodni.

Ochrona chemiczna w tym czasie nie wchodzi w grę. Nie tylko ze względu na zbyt duże ryzyko pozostałości substancji czynnych środków ochrony roślin w owocach, ale insektycydy po prostu nie będą działały. Zarówno kontaktowe, jak i wgłębne oraz układowe nie dotrą już w głąb dojrzewających czy dojrzałych owoców czereśni i wiśni.

Takiego, jak wyżej opisane zagrożenie dla owoców czereśni i wiśni ze strony gąsienic zwójek liściowych nie jesteśmy w stanie przewidzieć, gdyż wielce prawdopodobna jego przyczyna jest niezależne od sadownika. Jak jednak możemy zabezpieczyć plon przed zwójkami?

Ochrona owoców przed gąsienicami

Absolutnie nie można dopuścić do rozbudowy populacji zwójek liściowych w obrębie kwater sadu. Jak widać, dotychczasowy sposób żerowania na liściach im nie wystarcza. Jeśli upały i towarzyszący deficyt opadów w okresie dojrzewania czereśni i wiśni staną się stałym elementem naszego klimatu, takie uszkodzenia będą normą.

W celu ograniczenia zabiegów opryskiwania syntetycznymi insektycydami warto być może wziąć pod uwagę wczesnowiosenne wykorzystanie zawieszek feromonowych dezorientujących samce zwójek. Takim jednorazowym zabiegiem zabezpieczymy sad na cały sezon. Mianowicie nie dopuścimy do zasiedlenia drzew przez te szkodniki.

Jeśli nie skorzystamy z zawieszek feromonowych, bardzo ważne jest eliminowanie zwójek liściowych w momencie wystąpienia wiosną. Dlatego niezbędny jest monitoring ich nalotów do sadu za pomocą pułapek z feromonem. Przekroczenie progu szkodliwości przy odłowach motyli ma być sygnałem do rozpoczęcia opryskiwania drzew zarejestrowanymi insektycydami. Monitoring kontynuujemy, tzn. systematycznie przeglądamy pułapki do czasu zakończenia zbiorów owoców. W razie konieczności — reagujemy, uwzględniając karencję insektycydów używanych do opryskiwania drzew czereśni i wiśni.


Czytaj też:
Mołdawskie czereśnie zutylizowane. Przyczyną groźny szkodnik
Zwójki liściowe — monitoring i zwalczanie
Gąsienice motyli — niebezpieczne szkodniki sadów

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 3.5 / 5. Liczba głosów 15

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *