Zwalczanie drobnej plamistości liści — jak to wygląda?

Drobna plamistość liści to jedna z najgroźniejszych chorób wiśni i czereśni. Choroba występuje powszechnie, ale w różnym nasileniu w całej Polsce. Dlaczego profilaktyczna ochrona drzew i zwalczanie drobnej plamistości liści są tak ważne? 

Drobna plamistość liści to choroba bardzo popularna, czyniąca ogromne szkody nie tylko w sezonie wystąpienia. Jej efekty często bywają odroczone w czasie.

Sprawca drobnej plamistości liści

Patogenem odpowiedzialnym za drobną plamistość liści na drzewach pestkowych jest Blumeriella japi. To grzyb należący do typu workowców (Ascomycota), zimujący w postaci owocników zwanych apotecjami lub grzybni na opadłych liściach. Występuje przede wszystkim na wiśniach, w nieco tylko mniejszym stopniu na czereśniach. Rzadko i w małym nasileniu pojawia się na innych drzewach pestkowych. W przypadku wiśni wrażliwą na drobną plamistość jest popularna u nas odmiana Łutówka. Mniej podatne są przykładowo: Galena, Lucyna, Koral, Nefris, Debreczynka, Groniasta z Ujfehertoi, Northstar i inne.

Większość odmian czereśni jest słabo lub średnio podatna na tę chorobę. Mimo to warto wiedzieć, jak zabrać się za zwalczanie drobnej plamistości liści.

Blumeriella japi — cykl rozwojowy

Na przełomie kwietnia i maja jednokomórkowe zarodniki workowe zwane askosporami dojrzewają i stanowią źródło pierwotnego porażenia. Wraz z wiatrem i kroplami deszczu zaczynają się one przenosić na pierwsze liście wiśni i czereśni. Na grzybni natomiast powstają acerwulusy (typ zarodnikowania) zawierające zarodniki konidialne, które także dokonują infekcji. Liczebność zarodników w szybkim tempie się zwiększa wraz z kolejnymi generacjami anamorfy (stadium rozmnażające się bezpłciowo) grzyba. Efektem jest masowe porażenie liści. Okres inkubacji choroby, czyli od infekcji do pierwszych objawów na liściach jest dość krótki — wynosi 9–15 dni. Jednak w przypadku mokrej, chłodniejszej pogody (poniżej 20°C) tempo rozwoju choroby znacznie się zwiększa i pierwsze plamki można zauważyć na liściach już po 5 dniach. Infekcja nie zachodzi w warunkach suchej, upalnej pogody. Zwalczanie drobnej plamistości liści wymaga odpowiednio dużej wiedzy.

Objawy drobnej plamistości 

Zwalczanie drobnej plamistości liści

Jak wygląda prawidłowe zwalczanie drobnej plamistości liści?

fot. Katarzyna Kupczak

Pierwsze objawy choroby można zaobserwować po kwitnieniu, zwykle w drugiej połowie maja. Na górnej stronie blaszek liściowych pojawiają się wówczas drobne, ciemne, szarozielone plamki. Najwięcej ich grupuje się na brzegach liści. Z czasem, w miarę żółknięcia i zamierania porażonej tkanki, plamki te zmieniają barwę na ciemnoczerwoną i brunatną. Z dołu liści powstające plamki są jaśniejsze, szarozielone lub szarokremowe. W tych miejscach pojawiają się wypukłe skupienia zarodników konidialnych grzyba. Stanowią one źródło wtórnych infekcji liści.

Często zdarza się, że plamek na liściu jest tak dużo, że zlewają się one ze sobą. W efekcie cały liść przedwcześnie żółknie, zasycha i zamiera, a w ostateczności opada na ziemię. Na niechronionych drzewach już w końcu lipca i sierpniu może zupełnie brakować liści. Jeśli liście zaczynają opadać przed zbiorem, to owoce nie wybarwiają się w pełni i tracą wartość.

Brak asymilatów na skutek zniszczenia i utraty liści wpływa na słabe zawiązanie pąków na kolejny sezon. W efekcie plonowanie porażonego drzewa w następnych latach jest bardzo ograniczone. Dodatkowo pozbawionemu liści drzewu bardzo trudno przygotować się do zimowania, często przemarza.

Zwalczanie drobnej plamistości liści drzew pestkowych

Profilaktyczne zabiegi

Podstawową sprawą w ograniczaniu nasilenia choroby jest usuwanie i niszczenie opadłych liści. Na każdym porażonym przez patogen liściu znajdują się bowiem tysiące zarodników zdolnych do wywołania infekcji w kolejnym sezonie wegetacyjnym. Jeśli opadłych liści jest dużo, to jesienią można je polewać 5% roztworem mocznika, co przyspiesza tempo ich rozkładu i ogranicza zdolność kiełkowania zarodników.

Zabieg chemiczny powinna poprzedzić lustracja

Bardzo często okazuje się, że w celu ochrony wiśni i czereśni przed drobną plamistością konieczne są bezpośrednie zabiegi środkami grzybobójczymi. Można je wykonywać po kwitnieniu drzew. Aby stwierdzić potrzebę ochrony chemicznej, należy prowadzić obserwacje bezpośrednio po zakończeniu kwitnienia drzew. Wiarygodne wyniki uzyskamy, jeśli do analizy będzie pobranych po 20 liści z 10 losowo wybranych drzew. Gdy zaobserwowane zostaną nawet sporadyczne plamy, wówczas można wykonać pierwszy zabieg.

Czym opryskiwać czereśnie i wiśnie?

W doborze środków do opryskiwania widnieją fungicydy zawierające takie substancje czynne jak:

  • dodyna (pochodna guanidyny, grupa FRAC —  U 12),
  • kaptan (ftalimidowy, grupa FRAC — M04),
  • difenokonazol (triazolowy; IBE, grupa FRAC — 3),
  • fluopyram (pirydynyloetylobenzamidy/anilidowe; SDHI, grupa FRAC — 7),
  • tebukonazol (triazolowy; IBE, grupa FRAC — 3).

Program ochrony drzew za pomocą tych środków przewiduje wykonanie kilku zabiegów co 10–14 dni, w zależności od stopnia nasilenia choroby i warunków atmosferycznych. Wskazane jest przemienne stosowanie ww. substancji czynnych. To znaczy — do zabiegów następczych dobieramy środki z innych grup chemicznych, inaczej działające. W przypadku zabiegów wykonywanych przed zbiorem konieczne jest ścisłe przestrzeganie karencji. Dodyna i kaptan dopuszczone są do stosowania również po zbiorze owoców. Zwalczanie drobnej plamistości liści musi być bardzo dokładne. Należy pamiętać, że w dużej mierze skuteczność ochrony drzew przed drobną plamistością liści zależy od wykonania pierwszego zabiegu. Plamy powstające na liściach tuż po kwitnieniu drzew mogą jednak być trudno zauważalne.


Czytaj też:
Brunatna zgnilizna drzew pestkowych – jak z nią walczyć?
Nasionnica trześniówka i nasionnica wschodnia – jak z nimi walczyć?
Nawożenie czereśni i wiśni — czyli cały sezon z serią AVALON
Kiedy przycinać czereśnie?

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Prezentowane informacje w zakresie środków ochrony roślin zawarte w serwisie www.sadowniczeabc.pl nie zawierają pełnej treści etykiet-instrukcji stosowania. Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed każdym użyciem przeczytaj informacje zamieszczone w etykiecie i informacje dotyczące produktu. Zwróć uwagę na zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia oraz przestrzegaj środków bezpieczeństwa zamieszczonych w etykiecie.

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *