Rdza maliny — szkodliwość i zwalczanie

Rdza maliny to bardzo rozpowszechniona choroba w naszym kraju. Poważne szkody za jej sprawą powstają głównie w ciepłych i mokrych latach. Ze względu na pogodę, w ostatnich kilku sezonach występowała w dużym nasileniu. Jak uniknąć strat przez nią wywoływanych? 

Jak wygląda rdza na malinie i jak z nią walczyć?

Patogen — Phragmidium rubi-idaei i jego rozwój

Sprawcą rdzy na malinie jest grzyb rdzawnikowy Phragmidium rubi-idaei, należący do podstawczaków. Jest to gatunek jednodomny, czyli jego pełny cykl rozwojowy następuje na malinach. Pełny rozwój tego patogenu obejmuje pięć rodzajów zarodników. Największe znaczenie w rozprzestrzenianiu się choroby latem (koniec maja–początek lipca) mają urediniospory powstałe na dolnej stronie liścia. Rozprzestrzenianiu się zarodników w sezonie sprzyja wysoka wilgotność, krople deszczu i temperatury ok. 20°C.

W skupieniach urediniospor późnym latem i jesienią pojawiają się czarne zarodniki zwane teliosporami. Łatwo można je zauważyć na jasnym tle zniszczonej już wówczas tkance liścia. To właśnie one stanowią stadium przetrwalne, zimujące na resztkach roślin, dzięki czemu rdza maliny ma pole do wzrostu.

Wiosną tworzą się bazydiospory, czyli zarodniki podstawkowe dokonujące infekcji pierwotnych. Infekcje za ich sprawą następują zarówno na dolnej, jak i górnej stronie liści. W miejscach infekcji tworzą się spermogonia, będące odmianą pyknidiów. Dzięki spermogonium,nieco później, po upływie 2–3 tygodni od infekcji, powstają ecja, a w nich ecjospory (zarodniki ognikowe), objawiające się powstawaniem wyrośli na górnej stronie liści. Infekcje wtórne następujące za sprawą tych zarodników mają miejsce z dolnej strony liści.

Na jeżynie występuje podobna choroba – rdza jeżyny – wywoływana przez Phragmidium violaceum.

Rdza maliny — objawy i szkodliwość 

Najbardziej charakterystyczne objawy rdzy pojawiają się na liściach maliny. Na górnej stronie blaszki liściowej wyraźnie widoczne są początkowo jasne przebarwienia pomiędzy nerwami, następnie żółtopomarańczowe miseczkowate wyrośla. Pierwsze wyrośla zaobserwować można od połowy maja. Są to skupienia zarodników rdzawnikowych zwanych ecjosporami. Zarodniki te noszą nazwę ogników. Mogą one tworzyć się także na ogonkach liściowych i różnych częściach kwiatostanów.

W późniejszym okresie, zwykle na początku lipca, skupiska zarodników infekcyjnych rdzy maliny można znaleźć także na dolnej stronie liścia. Są to rdzawe urediniospory, nieco ciemniejsze niż ecjospory. Jeśli wyrośli na liściu jest dużo, to tkanka zaczyna żółknąć, brunatnieć i zamierać. Porażone liście przedwcześnie opadają. Im więcej liści obumiera, tym słabszy jest wzrost rośliny i mniejsze plonowanie. Wpływa to również negatywnie na przetrwanie maliny w czasie surowych zim.

W sprzyjających pogodowo warunkach żółtopomarańczowe skupiska zarodników rdzy formują się także na owocach, które w efekcie nie mają żadnych wartości.

Objawy chorobowe w formie głębokich nekroz mogą powstawać także na pędach malin i w efekcie doprowadzać do ich zamierania.

Zwalczanie rdzy maliny

Rdza na malinie

Jak powinna być zwalczana rdza maliny?

fot. Katarzyna Kupczak

Do uprawy należy wykorzystywać możliwie najmniej podatne odmiany malin. W profilaktyce ważne jest, aby nie uprawiać malin w zbyt dużym zagęszczeniu, bowiem rozwojowi rdzy sprzyja większa wilgotność i brak możliwości przewietrzenia plantacji. Ważne jest zatem sadzenie roślin w odpowiedniej obsadzie oraz regularne cięcie pędów. Nie należy też dopuszczać do nadmiernego zachwaszczenia plantacji.

Jeśli konieczne jest nawadnianie plantacji, to preferowane powinno być dostarczenie wody pod roślinę. Deszczowanie i zraszanie liści to znaczne ułatwienie w rozprzestrzenianiu się różnych chorób, w tym rdzy. Ograniczenia choroby można się też spodziewać, jeśli plantacja będzie skrupulatnie uprzątnięta z liści i innych części roślin po zbiorach owoców. Plantacja malin nie powinna znajdować się w pobliżu malin dziko rosnących oraz jeżyn.

Rdza maliny bezpośrednio powinna być zwalczana poprzez zastosowanie środków opartych na strobilurynach lub preparatach jedno- albo dwuskładnikowych zawierających: pirydynyloetylobenzamidy i właśnie strobiluryny oraz triazole. Pierwszy zabieg najlepiej jest wykonać dość wcześnie, przed wystąpieniem widocznych objawów, czyli przed kwitnieniem krzewów. W razie potrzeby zabiegi należy kontynuować, zwłaszcza w czasie gdy pojawiają się pierwsze żółtawe wyrostki na górnej stronie liścia. Wskazane jest dokładne czytanie etykiet, celem dobrania odpowiedniego fungicydu dla fazy wzrostu maliny. Przestrzegajmy karencji!


Czytaj także:
Drosophila suzukii — kiedy wystąpi w 2022 r.?
Odmiany malin – nowości o wysokich walorach prozdrowotnych

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 2.4 / 5. Liczba głosów 5

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *