Przycięcie jabłoni a jej wzrost i rozwój

Przycięcie jabłoni to jeden z najważniejszych zabiegów pielęgnacyjnych w sadzie, który trzeba wykonywać co roku. Korzyści przynosi wiele. Między innymi wpływa na najważniejsze procesy życiowe drzewa. Prawidłowe cięcie umożliwi regulowanie siły wzrostu drzew i jest niezbędne do uzyskania corocznych, wysokich plonów oraz dobrej jakości owoców.

Skutki cięcia zależą od wieku drzewa, charakteru wzrostu odmiany, wielkości plonów oraz specyfiki samego zabiegu: jego terminu, rodzaju, intensywności i techniki.

Korzyści jakie przynosi przycięcie jabłoni

Prawidłowe przycięcie jabłoni:

  • ułatwia przyjęcie drzewek po posadzeniu,
  • pozwala na uzyskanie i utrzymanie odpowiedniej formy korony oraz rozmiarów drzewa ułatwiających jego pielęgnację oraz zbiór owoców,
  • zapewnia prześwietlenie koron i docieranie światła do wnętrza drzewa,
  • ułatwia coroczne, regularne owocowanie drzewa,
  • zapewnia wysoką jakość owoców, ogranicza ich drobnienie a poprawia wybarwienie,
  • ogranicza rozwój chorób, przyspiesza procesy regeneracyjne,
  • umożliwia odmłodzenie drzew, wydłuża okres ich produktywności i opóźnia proces starzenia,
  • utrzymuje równowagę pomiędzy wzrostem a owocowaniem.

Zaniedbane drzewa, pozostawione bez cięcia osiągają nadmierne rozmiary, mają gęste, rozłożyste korony. Z powodu zbyt słabego nasłonecznienia drzewa niecięte rodzą dużo drobnych owoców, źle wybarwionych i niesmacznych, o niskiej wartości handlowej. Bardzo łatwo wchodzą w przemienne owocowanie. Słabe nasłonecznienie koron i brak przewiewu stwarzają odpowiedni mikroklimat do rozwoju chorób grzybowych.

Przycięcie jabłoni a jej wzrost

Przycięcie jabłoni

Przycięcie jabłoni prowadzone regularnie powoduje mniejsze przyrastanie pędów w kolejnych sezonach

fot. Katarzyna Kupczak

Cięcie polega na skracaniu lub wycinaniu pędów, gałęzi i konarów. Najczęściej przycięcie jabłoni pobudza wzrost pędów. Drzewa cięte wydają więcej przyrostów niż drzewa niecięte. Mimo to, drzewa cięte pozostają mniejsze od nieciętych. Bowiem nowe przyrosty nie są w stanie odtworzyć wszystkich wyciętych gałęzi i pędów. Po kilku latach cięcia, drzewa takie mają mniejszą rozpiętość korony, cieńszy pień i mniejszy system korzeniowy. Efektem cięcia jest zarówno zahamowanie rozrastania się koron, jak i utrzymanie stałego kształtu i rozmiarów owocującego drzewa przez kilkanaście lat. Przykład wieloletniego, silnego cięcia hamującego wzrost korony i utrzymującego stałe rozmiary drzewa stanowi cięcie odnawiające, wykorzystywane w intensywnych, gęsto sadzonych sadach.

Na pędach dwuletnich i starszych nie ma wyraźnych pąków dominujących. W wyniku silnego skracania wierzchołków gałęzi i konarów drzewo wytworzy długie przyrosty. Jednak będzie to spowodowane dostarczeniem wody i składników pokarmowych przez niezmieniony system korzeniowy do zmniejszonej cięciem korony drzewa. Ponadto cięcie drzewa uaktywnia regulatory wzrostu stymulujące wyrastanie nowych przyrostów. Wycinanie starszych pędów, gałęzi i konarów także pobudza drzewo do wzrostu, ale siła tego wzrostu jest słabsza i skutki wycinania całych pędów są łagodniejsze w porównaniu do ich skracania.

Umiejętne wycinanie i skracanie pędów w różnym wieku, ma miejsce zarówno podczas cięcia wczesną wiosną, w okresie kwitnienia, jak i cięcia letniego. Jednakże technika cięcia powinna być dostosowana do siły i charakteru wzrostu danej odmiany oraz poziomu jej owocowania. Jeżeli drzewo rośnie silnie lepiej usunąć zbędne pędy poprzez wycinanie ich u podstawy, niż skracać. Jeżeli, mimo dobrych warunków drzewo rośnie słabo, więcej pędów powinno być skracanych, aby pobudzić drzewo do wzrostu. Młode, niecięte drzewa tworzą luźną koronę o długich i wiotkich pędach obciążonych owocami. Młode drzewa o pędach skracanych wytworzą korony zwarte, o grubych, sztywnych i krępych konarach.

Skracanie i wycinanie pędów

Reakcja drzewa na cięcie zależy od tego, czy pędy skraca się czy wycina. Wpływ skracania i wycinania na wzrost drzewa jest najbardziej widoczny na pędach jednorocznych. Przy skracaniu pędu jednorocznego znosi się dominacja pąka wierzchołkowego.

Dominacja wierzchołkowa stanowi naturalne zjawisko polegające na silniejszym rozwoju jednego lub dwóch pąków szczytowych, w stosunku do pąków położonych na pędzie niżej. Jest to zjawisko sterowane endogennymi regulatorami wzrostu, głównie auksynami. Dominujące pąki są lepiej rozwinięte i wyrastają z nich silne, długie pędy, o małej skłonności do zawiązywania pąków kwiatowych. Silne rozgałęzienia hamują wzrost pozostałych pędów, na których zawiązują się pąki kwiatowe.

Jeżeli skrócimy wiosną pęd jednoroczny, to pąk dominujący zostanie usunięty, pozostałe pąki pobudzą się do wzrostu i wyrosną z nich liczne rozgałęzienia na całej długości pędu. Siła wzrostu tych rozgałęzień będzie zależała od intensywności skracania. Pęd lekko przycięty wzrośnie umiarkowanie. Z kolei pęd skrócony w połowie wytworzy silne, liczne przyrosty, o małej skłonności do zawiązywania pąków kwiatowych. W wyniku skracania pędów jednorocznych stosunek krótkopędów do długopędów wynosi 1-1,5.

Natomiast pędy nieskracane, w wyniku dominacji wierzchołkowej, wytworzą na szczycie 2 lub 3 silne, długie przyrosty, a z pozostałych pąków wyrosną liczne, krótkie przyrosty zakończone pąkiem kwiatowym. Na młodych, nieciętych jabłoniach stosunek krótkopędów do długopędów wynosi 5. Dlatego młode drzewa skraca się tylko po posadzeniu, dla lepszego przyjęcia się drzew. Potem u młodych drzew lepsze jest wycinanie zbędnych pędów, a nie skracanie. Skracanie pędów jednorocznych u młodych drzew opóźnia ich wejście w okres owocowania. Nieskracane pędy u młodych jabłoni wytworzą mało przyrostów i obficie zawiążą pąki kwiatowe. Cięcie drzewa młodego częściowo zastępuje przyginanie pędów. Zabieg ten, wykonywany od wiosny do połowy lata zmienia intensywność wzrostu pędów, kształt korony oraz przyspiesza wejście drzew w okres owocowania.

Czytaj również:
Kiedy ciąć jabłoń?
Zimowe cięcie jabłoni
Cięcie zimowe jabłoni – Podstawą sprzęt i technika
Przycinanie drzew owocowych

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 3

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *