Ogrzewanie powietrza przed przymrozkami w sadach i jagodnikach

Sady i plantacje roślin jagodowych ulegają wiosną wpływom niekorzystnych czynników atmosferycznych. Występujące przymrozki doprowadzają do znacznej obniżki plonu. Jedną z metod ochrony uprawy przed nimi jest ogrzewanie powietrza.

Ogrzewanie powietrza w sadzie czy na plantacji podczas prognozowanych przymrozków wiosennych jest jedną z najekonomiczniejszych metod ochrony uprawy przed stratami. Jaka jest efektywność tego rozwiązania wykorzystywanego w praktyce?

Ochrona przed przymrozkami

Wiosenne przymrozki są często spotykanym zjawiskiem atmosferycznym w klimacie naszego kraju. Stanowią one poważny problem dla wielu sadowników. Zazwyczaj pojawiają się dość nagle. Odporność drzew i krzewów na uszkodzenia przymrozkowe zależy od wielu czynników, m.in. od stopnia stężenia cukrów i alkoholi w tkankach rośliny oraz od obecności bakterii, które sprzyjają tworzeniu kryształków lodu. Od spadków temperatury oraz długości ich trwania uzależniony jest stopień uszkodzenia roślin, a w szczególności ich organów generatywnych, który wpływa na owocowanie oraz późniejsze plony.

W praktyce sadowni­czej ochrona sadów i jagodników przed przymrozkami możliwa jest dzięki zastosowaniu kilku metod. Nie istnieje jednak taka, która zapewni stuprocentowe zabezpieczenie. Każda może jednak w dużym stopniu ograniczyć ryzyko uszkodzeń części generatywnych drzew i krzewów. Jedną z metod ochrony przed przymrozkami jest ogrzewanie powietrza.

Ogrzewanie powietrza w czasie przymrozków

Metoda ta nie jest łatwa w realizacji, jednak przynosi korzystne efekty w sadach i na plantacjach. Ogrzewanie powietrza przed

Ogrzewanie powietrza przed przymrozkami

Od spadków temperatury oraz długości ich trwania uzależniony jest stopień uszkodzenia  organów generatywnych, które wpływa na owocowanie oraz późniejsze plony. Spalanie różnych paliw może rozwiązać ten problem.

fot. Katarzyna Kupczak

przymrozkami polega m.in. na spalaniu drewna lub innych paliw stałych. Paliwa (w specjalnych puszko-pojemnikach) mogą być regularnie rozmieszczone w międzyrzędziach kwatery lub ulokowane na specjalnych platformach, które holowane są w sadzie za pomocą ciągnika. Stacjonarne i samojezdne nagrzewnice przeciwprzymrozkowe są kolejnym rozwiązaniem do ochrony upraw, szczególnie sadowniczych przed uszkodzeniami spowodowanymi przymrozkami wiosennymi. Dzięki możliwości niektórych maszyn mobilnych, po zaczepieniu ich do ciągnika, możliwe jest ich przemieszczanie po sadzie. Podczas pracy specjalny palnik gazowy ma sposobność podgrzewania powietrza do temperatury nawet 100°C. Kontrolki umieszczone w kabinie operatora umożliwiają dokładne nadzorowanie zużycia gazu w butlach.

Ogrzewanie powietrza – jak skutecznie korzystać z metody?

W celu zapewnienia pełnej ochrony jabłoni przed przymrozkami urządzenia powinny być obecne w tym samym miejscu co 8 do 10 minut. Dzięki temu ochronę zapewnić można nawet 10-ha sadu. Przy wykorzystywaniu maszyn, które dostarczają ciepło, zwiększamy temperaturę wokół drzew i krzewów owocowych. Obniżamy także wilgotność względną powietrza oraz wywołujemy ruch jego cząstek.

Metoda ta umożliwia obniżenie punktu rosy oraz ryzyko osiadania kropelek wody na kwiatach i zawiązkach. Zmniejsza się obawa o ich przemarznięcie. Tego typu urządzenia wykorzystujemy do ogrzewania roślin w sadach i jagodnikach również w fazie kwitnienia, dzięki czemu poprawie ulega zawiązywanie owoców. Ważne jest również zwiększenie zawartości CO2 w obrębie korony jabłoni. W czasie stosowania tej metody zarówno na liściach, jak również pąkach kwiatowych mogą wystąpić przebarwienia (nie dochodzi do uszkodzeń zalążni).

Stacjonarne ogrzewanie powietrza w sadzie

Podniesienie średniej temperatury powietrza ogranicza ryzyko wystąpienia uszkodzeń drzewa czy krzewu, a tym samym zapobiega utracie plonów w późniejszym okresie.

W przypadku ochrony jabłoni w sadach przed przymrozkami stosować można również maszyny stacjonarne, z możliwością dolnego wylotu ciepłego powietrza. Gdy gorące masy wyrzucane są przy powierzchni podłoża, wtedy możliwy jest zwiększony ruch powietrza w sadach. Ogrzewanie powietrza polega nie tylko na zwiększaniu temperatury w bezpośrednim sąsiedztwie sadu, lecz także na spowodowaniu ruchu powietrza oraz obniżce jego wilgotności względnej. Tego typu maszyny sprawdzają się nawet w momencie spadków temperatury do -9°C.

Ogrzewanie powietrza jest najstarszą aktywną metodą ochrony upraw sadowniczych. Podniesienie średniej temperatury powietrza ogranicza ryzyko wystąpienia uszkodzeń drzew i krzewów, a tym samym zapobiega utracie plonów w późniejszym okresie.

Wywiad z Maciejem Kozarzewskim z firmy Agropartners

O opinie na temat sensu stosowania nagrzewnic, ich jakości oraz trwałości pytam eksperta z firmy Agropartners, jednego z wiodących dystrybutorów tego typu sprzętów w Polsce.

Co jest paliwem w nagrzewnicach stacjonarnych i mobilnych?

Nagrzewnice pracują w oparciu o gaz – propan.

Jak długo może pracować nagrzewnica przy optymalnym napełnieniu zbiorników?

W zależności od modelu jest to czas od 8 godzin wzyż.

W jakiej temperaturze jest najwydajniejsza?

Nagrzewnice są opracowane do pracy przy temperaturze -5,5 stopnia. Gdy jest zimniej, to ich wydajność spada o ok. 10% wraz z każdym kolejnym stopniem mrozu.

Jaki jest koszt wykorzystywania nagrzewnic?

Nagrzewnice spalają od 11 do ok. 40 kg gazu na godzinę pracy w zależności od modelu. Cena propanu to ok. 3 zł/kg.

Jakie urządzenia, według Pana są najlepsze w zapobieganiu uszkodzeniom przymrozkowym w sadzie?

W zależności od uprawy należy dobrać odpowiednie urządzenie. W sadach jabłoniowych i gruszach bardzo dobrze sprawdzają się nagrzewnice ciągane ze względu na większe powierzchnie tych sadów. Do sadów czereśniowych ostatnio częściej sprzedajemy nagrzewnice stacjonarne. Natomiast do jagodników i winnic zdecydowanie polecam wiatraki.

Czytaj też: Wiatrak przeciw przymrozkom

 

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *