Odporne na parcha odmiany jabłoni

Odporne na parcha odmiany jabłoni to jedna z ważniejszych cech brana pod uwagę przy obecnych zaleceniach sadownictwa zrównoważonego. Najważniejsze natomiast ogniwo przy zakładaniu sadu ekologicznego. Jaki mamy wybór? 

Odporne na parcha odmiany, określane też powszechnie — odmiany parchoodporne, odmiany bezparchowe, wykazują genetyczną odporność na jedną z najgroźniejszych chorób jabłoni — parcha jabłoni. Sprawcą tej choroby jest grzyb workowy — Venturia inaequalis, który stanowi zagrożenie podczas całego okresu wegetacji jabłoni. Infekcji dokonują zarodniki workowe wczesną wiosną oraz konidialne aktywne od końca kwitnienia jabłoni/początku formowania zawiązków owoców do zbiorów owoców. Nawet podczas przechowania jabłek może dochodzić do infekcji, jeśli „wprowadzimy” sprawcę do komór.

Po co odporne na parcha odmiany?

Integrowana ochrona roślin, obowiązująca wszystkich profesjonalnych rolników działających na terenie Unii Europejskiej, zaleca ograniczenie do niezbędnego minimum stosowanie środków ochrony roślin. Dodatkowo mogą one być używane wówczas, gdy inne dostępne metody nie działają. Gamę tych „innych metod” otwiera właśnie hodowla, czyli wykorzystywanie do nasadzeń odmian o różnym stopniu odporności na agrofagi. Nawiązując do naszego przypadku, bierzemy pod uwagę odporne na parcha jabłoni odmiany jabłoni.

Ograniczenie liczby zabiegów fungicydowych a odporne na parcha odmiany

Każdego roku parch jabłoni stanowi zagrożenie dla sadów prowadzonych w Polsce. Oczywiście nasilenie choroby jest różne, zależnie do

odmiany odporne na parcha

Odporne na parcha odmiany, dobrze prowadzone, nigdy nie wykażą takich objawów

fot. Katarzyna Kupczak

warunków pogodowych. Niemniej, bez względu na wszystko, co roku wykonujemy kilka zabiegów profilaktycznych. Po to, aby nie doszło do porażenia liści, zawiązków owoców, dorastających owoców oraz tych na kilka tygodni przed zbiorem. W trudnych latach — bardzo wilgotnych i ciepłych opryskujemy jabłonie fungicydami nawet kilkanaście, a czasami i kilkadziesiąt razy. Podczas Konferencji Ochrony Roślin Sadowniczych, która odbyła się 3 lutego 2022 r. podano, że w latach 2015–2020 wskaźnik zużycia substancji czynnych w kg/ha powierzchni chronionej uprawy wynosi w przypadku jabłoni 12,140. Za większość odpowiadają właśnie zabiegi przeciwko parchowi.

Odporne na parcha odmiany jabłoni, wykorzystywane w nasadzeniach, pozwalają na ograniczenie liczby zabiegów. Przy czym podkreślić trzeba, że i te odmiany opryskujemy przeciwko parchowi, głównie profilaktycznie, ale zdecydowanie mniej razy, niż średnio i mało odporne.


Czytaj też: Parch jabłoni – objawy i szkodliwość


Nie tylko do sadów ekologicznych odporne na parcha odmiany

W początkach hodowli parchoodporne odmiany jabłoni niekoniecznie były akceptowane przez sadowników. Z tego względu, że smak i jakość owoców nie przypadały do gustu konsumentom. Obecnie sytuacja wygląda zgoła inaczej. Odporne na parcha odmiany jabłoni mają pod względem struktury, smakowitości i ogólnej jakości bardzo dobre parametry. Także ich plenność zadowala sadowników.

Teraz nie tylko sięgają po odporne na parcha odmiany jabłoni sadownicy produkujący owoce na zasadach ekologicznych. Coraz częściej znaleźć je można w sadach profesjonalnych prowadzonych zgodnie z wymogami integrowanej ochrony roślin i systemu jakości — Integrowanej Produkcji. Przyczyną tego stanu są wymierne oszczędności na zabiegach.

Odmiany odporne na parcha dostępne w polskich szkółkach

W polskich szkółkach skompletować można znaczną liczbę odmian parchoodpornych, zarówno hodowli polskiej, jak i zagranicznych. Wymaga to „pogrzebania” w internecie, celem podjęcia decyzji.

Część najmniej „inwazyjna” za nami. Otóż zebraliśmy w formie tabeli informacje o odmianach bezparchowych. To określenie nie do końca odpowiada rzeczywistości, gdyż, jak wspominałam, parch zawsze może wystąpić na nich, ale w bardzo ograniczonych zakresie. Roślina genetycznie odporna będzie się broniła przed infekcją. Aczkolwiek nie zawsze się to do końca udaje. Dochodzi bowiem czasami do przełamania tej odporności przez patogen i wówczas odmiana jabłoni wymaga intensywniejszej ochrony.

Obok danych dotyczących odporności na parcha uwzględniliśmy jeszcze podatność na drugą, groźną w ostatnich latach chorobę jabłoni — mączniaka prawdziwego. Przy zakładaniu sadu trzeba wziąć pod uwagę także dostosowanie odmiany do warunków wzrostu, przede wszystkim jej odporność na mróz.

Odmiany jabłoni odporne na parcha w porównaniu z ich podatnością na mączniaka 

Nazwa odmiany Podatność odmiany na Wytrzymałość na mróz Zapylacz Termin zbioru owoców
Parch jabłoni Mączniak jabłoni
Allegro odporna mała Evereste ostatnia dekada lipca
Ariwa odporna odporna średnia/duża Angold, Reanda, Rebella, Renora, Resi, Rewena, Golden Delicious, Golden Delicious Reinders połowa września/początek października
Cesarz Wilhelm odporna odporna średnia Koksa Pomarańczowa, Złota Reneta, Landsberksa koniec września/początek października
Chopin odporna średnia bd. Topaz pierwsza połowa października
Dalilight odporna bd.* bd. Fuji, Golden Delicious, Gala druga połowa października
Enterprise odporna średnia bd. Discovery, GoldRush, Gala, Golden Delicious druga połowa października
Free Redstar odporna mała duża Discovery, Enterprise, GoldRush, Lodel, Melodie od drugiej połowy września
Freedom odporna mała średnia/duża Idared, James Grieve, Gala,  Szampion koniec września/połowa października
Freemal odporna mała nowe odmiany Instytutu Ogrodnictwa
Goldin odporna mała
Gold Milenium odporna mała mała Evereste, Melfree, Gala, Szampion sierpień/wrzesień
Hana odporna małą średnia bd. druga połowa lipca/sierpień
Królowa Renet odporna mała średnia Cortland, Elstar, Fuji, Koksa Pomarańczowa, Golden Delicious, Idared, Jonathan, James Grieve połowa września
Lafayette odporna bd. średnia Golden Delicious, Gala, Golden Gem wrzesień
Melfree odporna mała średnia Gold Milenium, Freedom, Discovery, Delcor od drugiej połowy września
Melpaz odporna mała nowa odmiana Instytutu Ogrodnictwa
Novamac odporna średnia mała Cortland, Freedom, Golden Delicious, James Grieve, Jonathan, Lobo, Szampion połowa września
Primula odporna średnia bd. Priam koniec sierpnia
Rajka odporna mała średnia/duża Goldstar, Rosana, Topaz koniec września
Rosette odporna mała bd. bd. połowa sierpnia
Rubinola odporna mała/średnia średnia Rajka, Rosana, Topaz wrzesień/październik
Rugold odporna mało podatna Szampion, Ligol, Gold Milenium połowa września
Sawa odporna średnia średnia Ligol, Pinova, Waleria druga dekada września
Topaz i mutanty odporna mała duża Goldstar, Rajka, Rosana, Rubinola pierwsza połowa października
Waleria odporna mała duża Pinova, Sawa od drugiej połowy sierpnia
Witos odporna średnia średnia James Grieve, Jester, Katja, Lobo, Sawa połowa września
Złota Reneta odporna bd. średnia/mała Oliwka Żółta, James Grieve, Malinowa Oberlandzka, Elstar, Gloster, Idared połowa września

*bd. – brak danych

Zapylacze dla odmian jabłoni odpornych na parcha w porównaniu z ich podatnością na mączniaka 

Nazwa odmiany Podatność odmiany na
Parch jabłoni Mączniak jabłoni
Evereste odporna mała
Golden Gem odporna mała

Jakie odmiany jabłoni na działkę i do ogrodu?

Sadownicy-amatorzy często chcą się zmierzyć z wyzwaniem i cieszyć się owocami własnej produkcji. Dodatkową trudność sprawia fakt, że w miastach nie można opryskiwać drzew środkami ochrony. Amatorzy mają też bardzo ograniczony dobór konfekcjonowanych fungicydów, tj. w małych opakowaniach. Kupno środków przeznaczonych dla profesjonalistów wymaga bowiem przedstawienia zaświadczenia o odbyciu szkolenia z zakresu stosowania środków ochrony roślin. Dlatego właśnie amatorom zalecamy zakupienie odmian odpornych.

Spośród wyżej wymienionych w tabeli każda właściwie się nadaje. Wybraliśmy jednak szczególnie polecane przez specjalistów odmiany odporne na parcha jabłoni. Są to: Chopin, Free Redstar, Gold Milenium, Królowa Renet, Red Love, Rosette (rubinowy miąższ), Rubinola, Topaz. To odmiany o owocach wyjątkowych walorów smakowych, jednak także z czerwonym miąższem.


Warto przeczytać: Profilaktyka parcha jabłoni – zagadnieniem lutego

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 4.5 / 5. Liczba głosów 4

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *