Odmiana jabłek wspomagająca produkcję w nowoczesnych sadach

Jabłoń to jeden z najstarszych gatunków roślin sadowniczych. Podobnie jak w przypadku winorośli na świecie wyselekcjonowano kilkanaście tysięcy odmian, często o zasięgu jedynie lokalnym. W globalnej produkcji znaczenie ma kilkadziesiąt odmian. Na rynku Europejskim spośród wielu odmian jabłoni w uprawie towarowej w ostatnich latach liczy się zaledwie kilkanaście. Odmiany polecane do uprawy charakteryzują się wysokim walorami smakowymi, zwykle dobrymi warunkami przechowalniczymi, odpornością na transport. Liczy się także większa odporność na choroby. Rodzaje jabłek zalecane do produkcji przedstawiono poniżej. Każda odmiana jabłek ma swoje specyficzne cechy. 

Odmiana jabłek Alwa

To smaczna, zimowa odmiana. Termin zbioru owoców odmiany Alwa przypada na pierwszą połowę października. Przydatność odmiany do produkcji wynika z bardzo małej wrażliwości na choroby kory i drewna oraz małej wrażliwości na mączniaka jabłoni, co istotnie ogranicza liczbę wykonywanych zabiegów. Dodatkowo te rodzaje jabłek charakteryzują się średnią wrażliwością na parcha jabłoni, co także przekonuje, że warto ją sadzić w nowoczesnych sadach. Odmiana nadaje się do uprawy w całej Polsce ze względu na bardzo dużą wytrzymałość drzew na mróz. Niestety nie jest znana podatność odmiany na zarazę ogniową.

Alwa jest odmianą polską, otrzymaną w Skierniewicach. Charakteryzuje się silnym wzrostem, który słabnie wraz z wejściem w okres owocowania. Dlatego w pierwszych latach wymaga starannego formowania korony. Owoce zwykle są średniej wielkości. Jabłka Alwa mają gładką, żółtozieloną skórkę pokrytą w całości czerwono-malinowym rumieńcem. Na tle rozmytego rumieńca wyróżniają się jasne wyraźne przetchlinki.  Miąższ odmiany Alwa jest biały, bardzo zwarty i soczysty. Cechuje się wysoką aromatycznością, słodko-kwaskowatą nutą. Odmiana oceniana jest przez konsumentów jako bardzo smaczna. Pełnię walorów smakowych osiąga najwcześniej w grudniu. Drzewo dobrze rośnie na glebach gliniasto-piaszczystych, o dobrej wilgotności.

Odmiana kwitnie średnio późno, więc charakteryzuje się mniejszym ryzykiem przemarznięcia kwiatów przy wiosennych przymrozkach. Dobre zapylacze dla odmiany Alwa to: Cortland, Delikates, Gloster, Golden Delicious, Idared, Jester, Ligol, Pinova, Rubinola, Rubin oraz Szampion.

Odmiana jabłek Celeste

To letnia odmiana jabłoni, której owoce do zbioru są gotowe w pierwszej połowie sierpnia. W niektóre lata dojrzewa już pod koniec lipca. Owoce osiągają pełnię walorów smakowych bezpośrednio po zbiorach. Odmiana o średniej i małej wrażliwości na parcha i mączniaka, co predysponuje ją do upraw integrowanych, niestety cechuje się dużą wrażliwością na zarazę ogniową. Z tego względu należy unikać stanowisk, na których zaraza ogniowa wystąpiła i bardzo starannie dobierać materiał szkółkarski tej odmiany. Choroba średnio podatna na choroby kory i drewna. Średnio wrażliwa na mróz, więc należy unikać miejsc, gdzie występują silne zimowe mrozy.

Owoce są średniej wielkości, o baryłkowatym kształcie. Jabłko ma gładką skórkę z czerwonym rozmyto-paskowanym rumieńcem. Miąższ jest kremowy i bardzo smaczny, chrupiący słodko-kwaśny. Drzewo tworzy charakterystyczne kuliste korony, których wzrost słabnie wraz z wejściem w okres owocowania. Należy regularnie pielęgnować drzewka, by uniknąć wejścia w przemienność owocowania. Odmiana cenna ze względu na wczesną porę dojrzewania owoców do sprzedaży na owoc deserowy na rynku lokalnym, jedna z pierwszych odmian letnich.

Odmiana kwitnie średnio wcześnie, co zwiększa ryzyko wiosennych przemarznięć. Dobre zapylacze dla Celeste to Gala, Idared, James Grieve, Summerred i Sunrise.

Odmiana jabłek Cortland

Odmiana zaliczana do odmian wczesnozimowych. Dojrzewa na przełomie września i października, a dojrzałość konsumpcyjną osiąga od listopada do lutego. Odmiana ceniona przez konsumentów, jednak wymaga intensywnej ochrony przed chorobami, za sprawą dużej wrażliwości na parcha jabłoni i bardzo dużej na mączniaka. Jest średnio wrażliwa na zarazę ogniową i mało wrażliwa na choroby kory i drewna. Charakteryzuje się bardzo małą wrażliwością na mróz, co może przyczynić się do sadzenia jej w regionach zimniejszych kraju. Przydatność do upraw integrowanych jest niewielka, a do uprawy ekologicznej nie nadaje się zupełnie. W sadach nowoczesnych warto zastąpić ją innymi, mniej wrażliwymi odmianami.

Odmiana jabłek Cortland

fot. Adobe Stock

Odmiana jabłek Cortland pochodzi z Ameryki. Drzewo rośnie silnie i tworzy kulistą koronę, która wcześnie wchodzi w owocowanie. Nie wykazuje tendencji do przemienności. Owoc ma żółtozieloną skórkę, silnie porytą wiśniowym mocnym rumieńcem, z wyraźnym woskowym nalotem, który sprawia, że owoc jest bardzo błyszczący. Aromatyczny, kruchy, biały miąższ nie ciemnieje po przecięciu. Odmiana wykorzystywana na owoc deserowy oraz popularna wśród producentów chipsów jabłkowych. Drzewa rosnące w pełnym słońcu mają najlepiej wybarwione owoce.

Drzewo kwitnie średnio wcześnie, a dobrymi zapylaczami są: ozdobna odmiana Evereste i Profesor Sprenger polecane do kwater jednoodmianowych, Fuji, Gala, Golden Delicious, Gloster, Idared, Lobo, Red Delicious, oraz Oliwka Żółta, Bankroft, Spartan, Jonathan czy Koksa Pomarańczowa.

Dobierając odmianę jako zapylacz należy jednak pamiętać, że powinna cechować się zbliżoną wrażliwością na mróz i choroby, jak odmiana, z której zakłada się kwaterę. Gdy zapylacze są bardziej wrażliwe na choroby niż odmiana dominująca, konieczne jest zwiększenie oprysków, co naraża sadownika na koszty i kłopoty z utrzymaniem zasady integrowanej ochrony sadu.

Odmiana jabłek Dalili

To odmiana mniej popularna w polskich sadach, będąca mutantem barwnym sławniejszego brata o nazwie Delcorf. Rumieniec na Dalili pokrywa nawet cały owoców i jest o wiele bardziej wyrazisty. Miąższ jest aromatyczny i soczysto-słodki z wyraźną kwaskową nutą. Spotykana jest pod kilkoma nazwami, np. Embassy lub Ambassy. To bardzo ciekawa odmiana letnia, która dojrzałość zbiorczą osiąga w pierwszej połowie sierpnia. Bardzo przydatna do nowoczesnych nasadzeń, o małej do średniej wrażliwości na parcha jabłoni i mączniaka, małej wrażliwości na choroby kory i drzewa oraz duże odporności na mróz.

Odmianę tę cechuje wysoka wrażliwość na zarazę ogniową. Dobrymi zapylaczami dla Dalili są Gala, Idared, James Grieve, Summerred czy Sunrise, kwitnienie średnio wczesne. Dalili to odmiana pochodząca z Francji. Pokrój drzewa podobny jest do odmian Delcorf czy Celeste. Owoc jest rumiany, o rumieńcu rozmyto-paskowanym lub rozmytym, zależnie do przebiegu pogody. Owoce Dalili mogą opadać po osiągnięciu dojrzałości zbiorczej, dlatego trzeba je zbierać możliwie szybko po tym terminie. Da się je przechować w chłodni przez okres około miesiąca, jednak nie jest to zalecane. Zastosowanie to głównie owoc deserowy do spożycia tuż po zbiorach.

Odmiana jabłek Delikates

Delikates jest polską odmianą (Cortland x James Grieve), dojrzewającą w pierwszej połowie września, która najlepsze walory smakowe prezentuje od października. To odmiana jabłek znana na rynku i ciesząca się od lat zainteresowaniem. Posiada średnią wrażliwość zarówno na parcha, mączniaka, jak i na zarazę ogniową czy choroby kory i drewna. Wytrzymuje silne mrozy, więc jest przydatna do nasadzeń na terenie całego kraju. Silny wzrost drzewa w pierwszych latach po posadzeniu skutecznie osłabia owocowanie. Odmiana owocuje corocznie, regularnie. Owoce mają wyjątkowy, niepowtarzalny smak. Miąższ jabłek Delikates jest biały, soczysty i lekko winny, bardzo kruchy. Skórka jest delikatna i żółta, w ¾ powierzchni pokryta wiśniowym rumieńcem.

Drzewo tworzy luźną, wyraźnie zaokrągloną koronę, która łatwo daje się formować. Zaleca się przeprowadzić cięcie letnie na drzewach zbyt zagęszczonych, co poprawia wybarwienie owoców.

Odmiana kwitnie średnio wcześnie. Dobry zapylaczami są Golden Delicious i Szampion ale także Bankroft, James Grieve, i Jonathan.

Odmiana jabłek Elise 

Elise dojrzewa w drugiej połowie września, dając smaczne i poszukiwane na rynku owoce, często błędnie opisywane w obrocie handlowym Eliza albo nawet Elza. Ważnymi jej atutami jest mała wrażliwość na mączniaka i parcha jabłoni. Odmiana średnio wrażliwa na zarazę ogniową i niestety o dużej wrażliwości na choroby kory i drewna, co powoduje, że warto dezynfekować narzędzia podczas prowadzenia zabiegu cięcia. Odmiana cechuje się też średnią odpornością na mróz, więc nie nadaje się do nasadzeń w najchłodniejszych regionach kraju.

Elise kwitnie w środkowym terminie, przez co nie jest zbyt narażona na uszkodzenia pąków kwiatowych i kwiatów. Zapylaczami dla Elise są: Delbarestivale, Discovery, Elstar, Fiesta, Gala, Gloster, Golden Delicious, Idared, James Grieve, Rubinette.

Drzewo rośnie silnie, a więc wymaga intensywnego cięcia. Plonuje obficie i regularnie, czasem wymaga nawet redukcji plonu, bo nadmiernie zawiązuje owoce.

Owoce można przetrzymać dłużej na drzewach, nie opadają i lepiej się wybarwiają, ale stają się przydatne do bezpośredniej konsumpcji. Owoce są średnie lub duże, mają kulisto-stożkowaty kształt i są lekko żebrowane przy kielichu. Skórka jest błyszcząca, lekko szorstka w dotyku, zielonkawa, ale niemal na całej powierzchni pokryta karminowoczerwonym rumieńcem, który jest rozmyto-paskowany. Na rumieńcu wyraźnie zaznaczono duże, jasnoszare przetchlinki.  Miąższ jest jędrny, soczysty, zielonkawokremowy, lekko aromatyczny. Dobrymi zapylaczami dla Elise są Delcorf, Elstar, Gala, Gloster, Golden Delicious, Idared i James Grieve.

Odmiana jabłek Fuji i jej mutanty

Odmiana jabłek Fuji

fot. Adobe Stock

To zimowa odmiana, dojrzewająca w drugiej połowie października. Do upraw integrowanych mało przydatna ze względu na dużą wrażliwość na parcha i mączniaka oraz zarazę ogniową. Niektóre źródła podają jednak, że odmiana jest średnio wrażliwa i można ją z powodzeniem uprawiać w sadach integrowanych. Mało wrażliwa na choroby kory i drewna, średnio wrażliwa na mróz.

Owoce są bardzo smaczne, cenione przede wszystkim za wysoka zawartość cukru, dużą chrupkość i pyszny smak. Ich średnia wielkość jest odpowiednia dla dzieci, które bez przeszkód są w stanie zjeść na raz cały owoc.  Owoce są pokryte żółto-zieloną skórką, na której znajduje się bardzo delikatny różowy, wybarwiający się do ciemnoczerwonego paskowany rumieniec. Miąższ jest bardzo ścisły i soczysty, bardzo aromatyczny, bywa lekko szklisty ze względu na wysoką zawartość cukru. Owoc jest średniej wielkości, ścisły i bardzo soczysty. Fuji kwitnie średnio późno, co minimalizuje ryzyko przemarznięć kwiatów. Dobrymi zapylaczami są Delikates, Gala, Golden Delicious, ozdobny Golden Gem, Ligol, Lobo, Pinova, Red Delicious i Szampion.

Mutacje odmiany dotyczą zarówno owoców, jak i charakteru wzrostu drzewa. Włoscy hodowcy wprowadzili na rynek dwie mutacje cechujące się lepszym, łatwiej osiągalnym wybarwianiem rumieńca, czyli mutanty San-Civ i Ko-Civ.

W Polsce wyhodowano mutanta, który rośnie nieco słabiej niż odmiana macierzysta, czyli fuji. Ciekawym rozwiązaniem jest także parchoodporna mutacja Fujion. Ta zdecydowanie lepiej sprawdzi się w sadach ograniczających zużycie środków ochrony roślin.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *