Mechaniczne przerzedzanie zawiązków jabłoni w sadzie

Istotnym elementem nowoczesnego sadownictwa jest coroczne i stabilne plonowanie drzew. Oczywiście, w dużej mierze zależy to od przebiegu pogody, ale różnica między plonami każdego roku, w krajach o ustabilizowanej  produkcji sadowniczej wynosi 5-10%. W Polsce to aż 30 – 40%. Celem przerzedzania zawiązków jest zapewnienie regularnego corocznego owocowania oraz poprawa jakości owoców. Dbałość o coroczne plony poprzez regulowanie poziomu owocowania może zapewnić także mechaniczne przerzedzanie kwiatów. 

Mechaniczne przerzedzanie kwiatów jest tańsze, szybsze niż przerzedzanie chemiczne czy ręczne. Ma mniejszy wpływ na środowisko i jest mniej zależne od pogody.

Mechaniczne przerzedzanie zawiązków jabłoni

Mechaniczne przerzedzanie jest alternatywną metodą do chemicznego regulowania ilości zawiązków na drzewie i bardzo popularna w Europie Zachodniej. Najczęściej służą do tego niemieckie maszyny: Darwin i BAUM.

W przypadku urządzenia Darwin, głównym elementem roboczym jest jeden pionowy rotor, wysokości  2m; 2,4 lub 2,85 m. Rotor zamontowano na przednim układzie zawieszenia z prawej strony ciągnika i napędzany hydraulicznie (wymagana wydajność 20 l/min.). Obraca się on wokół własnej osi. Zamontowano na nim tzw. paski o długości 60 cm. Są to  cienkie plastikowe żyłki, które obracając się z prędkością 200-300 obrotów na minutę, strącają kwiaty znajdujące się w ich zasięgu. Im wyższa jest prędkość obrotowa rotora, tym efekt przerzedzania większy. Wychylenie w pionie reguluje się za pomocą siłownika hydraulicznego, co umożliwia optymalne nachylenie rotora do kształtu korony. Przesuw boczny wynosi 40-60 cm i pozwala na regulowanie odległości rotora od rzędu drzew. Elektroniczny regulator umożliwia kontrolę intensywności przerzedzania. Mechaniczne przerzedzanie kwiatów jest zabiegiem szybkim. W ciągu godziny, maszyna Darwin przeprowadza zabieg na powierzchni 1,5-2,5 ha sadu.

Jak powinno wyglądać prawidłowe mechaniczne przerzedzanie kwiatów?

fot. Anita Łukawska

Urządzenie BAUM ma masywniejszą ramę, a na niej 3 rotory, które można dowolnie ustawiać, zmieniając wysokość i kąt nachylenia. Podobnie jak w maszynie Darwin, rotory wyposażono w cienkie plastikowe żyłki i obracają się wokół własnej osi. Podczas pracy, rotory wchodzą między konary i  strącają kwiaty całkowicie lub częściowo, uszkadzając również młode liście. Wykorzystanie trzech niezależnych i regulowanych rotorów umożliwia selektywne przerzedzanie kwiatów. Dzięki różnie ustawionym rotorom, kwiaty można usuwać z wybranej części drzewa, np. intensywniej w części dolnej, gdzie owoce często są słabiej wybarwione. Urządzenie BAUM jest też lepiej dostosowane do różnego typu koron.

Technologia SmaArt

Przerzedzanie mechaniczne kwiatów ułatwia technologia SmaArt firmy Fruit Tec umożliwiająca przerzedzanie każdego drzewa w sposób optymalny. Tutaj maszyna do przerzedzania kwiatów jest wyposażona w aparat fotograficzny, komputer. Zdjęcie kwitnącego drzewa z odległości 2 m jest szybko rejestrowane i ocenianie przez komputer, który ustala optymalną prędkość rotacji. Przy intensywnym przerzedzaniu wał obraca się 400 razy na minutę. Przy słabym kwitnieniu – 150 obrotów na minutę.

Zalety i wady mechanicznego przerzedzania 

  • Mechaniczne przerzedzanie kwiatów, przy spełnieniu określonych warunków i doświadczeniu jest efektywną, szybką i stosunkowo tanią metodą regulowania poziomu owocowania drzew jabłoni
  • Jest to skuteczny sposób przerzedzania kwiatów u odmian łatwo wpadających w przemienność owocowania: Jonagold, Ligol, Elstar czy Mutsu w latach obfitego kwitnienia
  • W przypadku bardzo obfitego kwitnienia zabieg można wykonać kilkakrotnie
  • Mechaniczne usuwanie kwiatów daje możliwość regulowania wielkości plonu także  na drzewach silnie rosnących. Skuteczność mechanicznego przerzedzania kwiatów na drzewach silnie rosnących jest o 30% wyższa w porównaniu do stosowania tej metody u drzew o słabszej sile wzrostu.
  • Wielkość uzyskanego plonu i jego jakość jest porównywalne z efektami uzyskanymi po przerzedzaniu chemicznym.
  • Skutki zabiegu są widoczne od razu i w razie niskiej skuteczność pracy rotora, można zastosować przerzedzanie chemiczne i/lub ręczne jako zabieg uzupełniający
  • Zabieg rotorem można wykonywać gdy drzewa są mokre i niezależnie od temperatury
  • Do mechanicznego przerzedzania kwiatów przystosowane są drzewa cięte mechanicznie
  • Podczas mechanicznego przerzedzania, strącane są przede wszystkim kwiaty najbardziej rozwinięte i w pewnym stopniu uszkadzane są liście. Uszkodzenie liści przez paski rotora powoduje wzrost wydzielania etylenu w ich komórkach, co sprzyja późniejszemu zrzucanie przez drzewo zawiązków. Przy zbyt wysokiej temperaturze, proces się nasila i może wystąpić zbyt obfite opadanie zawiązków
  • Z częściowo uszkodzonych, ale nie strąconych kwiatów mogą wyrosnąć zdeformowane owoce. Uszkodzone młode liście nie mogą w pełni spełniać ważnej funkcji w rozwoju młodych owoców
  • Mechaniczne przerzedzanie kwiatów jest wykonywane wcześnie, w okresie gdy mogą wystąpić wiosenne przymrozki.
  • Powstałe w wyniku zabiegu rany stanowią wrota infekcji dla patogenów grzybowych oraz zwiększają ryzyko wystąpienia zarazy ogniowej. Im większa jest prędkość obrotowa rotora, tym większy jest stopień uszkodzenia konarów, pędów i liści.

Mechaniczne przerzedzanie – zasady

  1. Mechaniczne przerzedzanie kwiatów można wykonywać w kwaterach, gdzie rosną drzewa wyrównane pod względem siły wzrostu i kształtu korony
  2. Utrzymanie koron w formie wąskiego szpaleru lub wysmukłego wrzeciona o średnicy 120-130 cm, umożliwia przerzedzenie kwiatów w całej objętości korony drzew (Darwin). Urządzenie BAUM jest dostosowane do drzew w formie wrzeciona
  3. Rzędy drzew powinny być proste, a powierzchni międzyrzędzi wyrównana
  4. Optymalna prędkość jazdy ciągnika podczas wykonywania zabiegu to 6-8 km/h (Darwin) i 5 km/h (BAUM). Przy większej prędkości, efekt zabiegu jest słabszy.
  5. Optymalny efekt działania maszyny jest osiągnięty, gdy rotor jest ustawiony jak najbliżej rzędów.
  6. Mechaniczne przerzedzanie kwiatów prowadzi się od fazy białego pąka do pełni kwitnienia, gdy kwiat centralny i 1-2 kwiaty boczne są otwarte (‘stadium balona’). Przed zabiegiem kolor biały (kwiaty) na drzewach powinien stanowić 70%, a kolor zieleni (liści) 30%. Po zabiegu powinno być odwrotnie: biały – 30%, a zielony -70%

Do zabiegów agrotechnicznych, które ograniczają przemienność owocowania jabłoni oprócz przerzedzania zawiązków jest: stosowanie regulatorów wzrostu w warunkach stresowych, właściwe cięcie drzew, regulowanie siły wzrostu drzew np. poprzez cięcie korzeni, racjonalne nawożenie i ochrona. Regularne owocowanie ułatwi także odpowiedni dobór odmiany i podkładki. Wzajemnie współdziałanie wymienionych czynników i umiejętne ich wykorzystanie czy stosowanie umożliwia uzyskanie corocznych plonów jabłek wysokiej jakości.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *