Jakość owoców truskawki i przedłużenie ich trwałości

Jakość owoców truskawki w dużej mierze zależy od odmiany, a także od tego jak prowadzimy uprawę. Istotną rolę odgrywa tu nawożenie, ze szczególnym naciskiem na wapń. Pierwiastkiem tym poprawiamy jakość, ale i przedłużamy trwałość pozbiorczą owoców. W jaki sposób?

Jakość owoców truskawki jest połączeniem cech sensorycznych, takich jak: kolor, wygląd, aromat, smak, a także jędrności. Ponadto dla konsumentów ważnymi walorami są kształt, połysk, brak wad owoców wynikających z zagnieceń czy objawów gnicia.

Właściwy owoc truskawki — może zadziwić

Znany i powszechnie nazywany owocem truskawki organ nie jest owocem właściwym, ale owocem rzekomym. Z botanicznego punktu widzenia jest to silnie rozrośnięte, mięsiste, różnego odcienia czerwieni lub różu albo wprost białawe dno kwiatowe. Tymczasem właściwe owoce truskawki to te liczne, znajdujące się na dnie kwiatowym orzeszki (niełupki) — najczęściej brązowawe, nieco zapadnięte lub silnie wystające ponad powierzchnię dna kwiatowego. Cecha ta jest uwarunkowana genetycznie, bywa modyfikowana agrotechnicznie. Zwane są one powszechnie — nasionkami, a już zupełnie błędnie — ziarenkami.

Jakość owoców truskawki wzbogacą aromat i smak

Obecnie producenci truskawek wydłużają okres przydatności do spożycia poprzez wczesne zbiory owoców jędrnych, lecz nierzadko w pełni wybarwionych. O ile w przeszłości niewielką uwagę zwracali oni na smak i wartość odżywczą zebranych owoców, to obecnie konsumenci wymagają owoców nie tylko atrakcyjnych wizualnie, ale także aromatycznych i smacznych. Dlatego wychodząc naprzeciw potrzebom konsumentów, hodowcy pracują nad nowymi odmianami. Jednocześnie agrotechnicy udoskonalają techniki uprawy, dzięki czemu wysokiej jakości owoce są dostępne w szerszym okienku czasowym niż tylko w tradycyjnym letnim sezonie truskawkowym. Wśród elementów wpływających na jakość owoców truskawki istotne znaczenie ma odpowiednie nawożenie. Ważną rolę odgrywa tutaj wapń, a także bor i krzem.

Bor a prawidłowy kształt owoców truskawki

Spośród mikroelementów bor (B) ma bezpośredni wpływ na jakość owoców truskawki. Na przykład jego niedobór powoduje zniekształcenie kwiatów, pogarsza jakość pylników i samego pyłku. Deficyt boru może być też skorelowane z istotną rolą tego pierwiastka w kiełkowaniu pyłku i wzroście łagiewki pyłkowej. Jeśli zatem nie dojdzie do prawidłowego zapłodnienia, właściwy owoc — czyli orzeszek się nie wykształca lub wykształca nieprawidłowo. W efekcie w tym miejscu dno kwiatowe się nie rozwija. Jeśli takich zdeformowanych orzeszków jest więcej, dno kwiatowe się nieprawidłowo wykształca, nie wybarwia. Często też obserwuje się przypadki zgrupowanych anormalnych orzeszków — wówczas dno kwiatowe w takim miejscu pozostaje zupełnie zielone, silnie zwarte, podczas gdy pozostała jego część próbuje się wybarwiać i rozrastać. Wówczas zniekształcenie powadzi do całkowitej deformacji tego owocu rzekomego.

Istotny jest także wpływ boru na metabolizm związków fenolowych w komórkach truskawki. Jego niedobór nierzadko skutkuje niską zawartością cukrów, witaminy C i innych kwasów organicznych. Powoduje słabą akumulację TSS (Total Soluble Solids; całkowita rozpuszczalna substancja stała) i kwasu askorbinowego.

Wpływ wapnia na jakość owoców truskawki

Jakość owoców truskawki

Na jakość owoców truskawki duży wpływ ma wapń

fot. Adobe Stock

Niedobór wapnia (Ca) stanowi jeden z najczęstszych problemów producentów truskawek. Pierwiastek ten odgrywa rolę w podziałach komórek. Wpływa też na przepuszczalność i integralności błon komórkowych, które mają bezpośrednie oddziaływanie na takie czynniki, jak jędrność i trwałość. Owoce truskawek (owoce rzekome) z roślin ubogich w Ca są małe, kwaśne, ziarniste lub z plamami pokrytymi gęsto niełupkami, zazwyczaj zdeformowane.

Forma nawozu wapniowego i termin stosowania

Wapń (Ca) spowalnia procesy dojrzewania i starzenia się owoców truskawki. Jednakże duże znacznie ma forma podania tego pierwiastka. Dla przykładu zastosowanie gipsu, jako źródła wapnia, w czasie sadzenia roślin nie wpłynęło na zawartość Ca w owocach. Dlatego podczas nawożenia truskawek wapniem należy brać pod uwagę odmianę, formę zastosowanego Ca oraz czynniki środowiskowe. W przypadku truskawek wapń może być podany zarówno dolistnie jak i doglebowo.

Owoce opryskiwane wapniem w formie chlorkowej były jędrniejsze i bardziej odporne na szarą pleśń w czasie zbioru i po 3 dniach przetrzymywania w temperaturze 18°C w porównaniu z owocami niedokarmianymi wapniem.

Wapń a barwa owoców

W niektórych badaniach zaobserwowano, że oprysk wapniem przed zbiorem owoców truskawki ma duży wpływ na ich kolor podczas przechowywania. Podczas przechowywania owoce zebrane z roślin kontrolnych ciemniały, podczas gdy po opryskaniu wapniem zachowywały atrakcyjny jaśniejszy kolor.

Wapń a jędrność owoców

Ponadto zastosowanie wapnia zwiększa jędrność owoców, ponieważ pierwiastek ten jest istotnym elementem pektynowej blaszki środkowej, scalającej komórki w owocach. Truskawki znacznie miękną podczas przechowywania w wyniku właśnie degradacji blaszek środkowych, a także ściany komórkowej i komórek miąższu korowego. Suplementacja wapniem sprawia, że opryskane nim owoce były jędrniejsze po kilku dniach przechowywania niż owoce, których nie opryskano wapniem.

Dokarmianie wapniem poprawia zawartość cukrów i innych związków

Ponadto opryski wapniem zwiększają zawartość cukrów, witaminy C, a także kwasów fenolowych i antocyjanów.

Znaczenie krzemu w uzyskaniu wysokiej jakości plonu truskawki

Krzem (Si) również korzystnie wpływa na wzrost i plonowanie truskawki. Odgrywa on ważną rolę w odporności roślin na stresy biotyczne i abiotyczne. W doświadczeniach krzem zwiększył świeżą i suchą masę truskawek, powierzchnię liści i względną zawartość wody w roślinie oraz plon. Wskazane jest stosowanie tego pierwiastka u roślin uprawianych w warunkach stresowych np. w warunkach zasolenia podłoża.

W niektórych badaniach zastosowanie krzemu zwiększyło zawartość kwasów organicznych w owocach.

Nawożenie krzemem zmniejsza również nasilenie mączniaka prawdziwego roślin truskawki uprawianych pod osłonami.

Nawożenie i dokarmianie dolistne roślin, jak widać to nie tylko dbałość o prawidłowy wzrost i fizjologię roślin. To także wspomaganie ochrony umożliwiające wyeliminowanie części zabiegów. To również poprawa jakości plonu — jego wielkości, wyglądu, jędrności, właściwości sensorycznych i biologicznych, a także trwałości. W każdym razie taki zabieg warto przemyśleć i skalkulować jego opłacalność.


Czytaj też:
Nawóz wapniowy Metalosate Calcium

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *