Chemiczne regulowanie wzrostu drzew — terminy zabiegów

Cięcie jest jednym z podstawowych czynników warunkujących równowagę pomiędzy wzrostem a owocowaniem drzewa, a także jakością owoców. Jednak coraz większe znaczenie odgrywa chemiczne regulowanie wzrostu drzew.

Kształtowanie jakości owoców, w tym chemiczne regulowanie wzrostu drzew polega na użyciu regulatorów wzrostu, cięciu letnim czy zastosowaniu techniki Mathy. Intensywne sady jabłoniowe wymagają także płytkiego sadzenia i wysokiej okulizacji. Rzadziej można spotkać drzewa, u których pędy jednoroczne są zrywane, a nie cięte.

Regulatory wzrostu

W nowoczesnej produkcji sadowniczej często stosuje się regulatory wzrostu — retardanty wzrostu. Wpływają one na wiele funkcji życiowych drzewa, wpływając na regularność, wielkość i jakość plonu, ale także na wzrost i odporność drzew na choroby.

Przy silnym wzroście, w warunkach intensywnego opadu czerwcowego, przy niekorzystnym przebiegu pogody w okresie kwitnienia warto zastosować środki na bazie proheksadionu wapnia. Zaleca się je w uprawie jabłoni i grusz w celu ograniczenia wzrostu pędów. Działanie retardantów wzrostu polega hamowaniu biosyntezy giberelin i tym samym na czasowym osłabieniu wzrostu poprzez ograniczenie długości rocznych przyrostów. Po jego zastosowaniu pędy są krótsze i lepiej obłożone pąkami kwiatowymi.

Preparaty te zmniejszają produkcję etylenu przez drzewa, a tym samym ograniczają opad czerwcowy zawiązków i poprawiają zawiązanie owoców, zwłaszcza u odmian triploidalnych. Młode owoce są znacznie lepiej odżywione, ponieważ większe ilości asymilatów trafiają do zawiązków, a nie do konkurujących z nimi pędów. Po zastosowaniu proheksadionu wapnia jabłka i gruszki są lepiej wybarwione, mają większą jędrność i lepiej się przechowują. Również ich zbiór jest łatwiejszy.

Retardanty wzrostu a zwalczanie bakterii

W sadach jabłoniowych i gruszowych retardanty wzrostu stwarzają niekorzystne warunki do infekcji powodowanych przez bakterie Erwinia amylovora, będące sprawcami zarazy ogniowej. Po zabiegu skracania pędów wtórne infekcje bakteryjne były o 63–83% niższe w porównaniu do kontroli. Proheksadion wapnia indukuje systemiczną odporność roślin na ten patogen, ale reakcja drzew zależy od odmiany. Pobudzenie naturalnej odporności roślin, pod wpływem regulatorów wzrostu, jest efektem zmian w syntezie flawonoidów.

Terminy stosowania proheksadionu wapnia

Chemiczne regulowanie wzrostu drzew wpływa na zdrowotność rośliny i jakość owoców

fot. Anita Łukawska

Zabieg retardantami wykonuje się w praktyce 2 lub 3 razy w okresie wegetacji: od kwitnienia do początku opadu czerwcowego.

  • Pierwsze opryskiwanie powinno się przeprowadzić, gdy tegoroczne przyrosty pędów osiągnęły 5–7 cm długości i mają wytworzone w pełni 4 lub 5 liści (najczęściej taką fazę wzrostu uzyskują drzewa w okresie kwitnienia). Opóźnienie zabiegu, do momentu, gdy przyrosty osiągną 10 cm, obniża jego skuteczność.
  • Drugie opryskiwanie przeprowadza się po 30 dniach od pierwszego, w okresie wzrostu owoców (BBCH 71–75). Do momentu, aż owoc osiągnie połowę typowej wielkości.

Wyznaczanie okresu użycia drugiej dawki na podstawie temperatury

Termin podania drugiej dawki proheksadionu można określić na podstawie średniej dobowej temperatury.

  • Gdy wynosi ona poniżej 12°C, zabieg jest zalecany po upływie 5–6 tygodni po pierwszym.
  • W temperaturze 12–14°C, zabieg można wykonać po 4–5 tygodniach od pierwszego.
  • Przy temperaturze > 15°C — drugi raz opryskujemy po 3–4 tygodniach.

Można także stosować różne schematy oprysków:

  • pierwszy — na całą koronę,
  • drugi — tylko na dolną część korony, w połowie dawki,
  • ewentualnie kolejny (trzeci) po 10–14 dniach, znów na dolną część korony.

Chemiczne regulowanie wzrostu drzew — zasada

Proheksadion po wniknięciu do tkanek drzewa, działa w roślinie 4–5 tygodni. Ponieważ wzrost pędów u jabłoni trwa 8–12 tygodni, dla skuteczności oprysku należy wykonać przynajmniej 2 zabiegi. Łączna ilość tej substancji, zastosowana w uprawie jabłoni nie może przekraczać 2,5 kg na ha, a w sadach gruszowych — 3,0 kg. Dlatego należy stosować dawki dzielone.

Dawki dzielone w sadach jabłoniowych

  • pierwsza dawka wynosi 0,8–1,2 kg/ha,
  • kolejne dawki — 1–1,5 kg (wyższa dawka dla triploidalnych odmian).

Dawka w sadach gruszowych

Dla gruszy zalecana jednorazowa dawka wynosi 0,5–1,0 kg na ha. U gruszy stosowanie większych dawek może wywołać wtórny wzrost drzew latem, zmniejszenie liczby pąków kwiatowych na końcach jednorocznych przyrostów i w czerwcu powodować problemy z miodówką gruszową plamistą.

Zabieg należy wykonać w temperaturze powyżej 12°C (optymalna 14–22°C) i wysokiej wilgotności powietrza (najlepiej wieczorem), w ilości 1000 litrów wody na ha. Retardantów wzrostu nie wolno mieszać z innymi regulatorami i oraz dolistnymi nawozami wapniowymi. Pomiędzy opryskami z innymi regulatorami powinno upłynąć 3 dni. Karencja środka wynosi 55 dni.

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 0 / 5. Liczba głosów 0

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *