Chemiczne przerzedzanie zawiązków jabłoni – jak wygląda?

Chemiczne przerzedzanie zawiązków owocowych polega na zapobieganiu zawiązywaniu lub usuwaniu nadmiernej liczby owoców, których drzewo nie byłoby w stanie prawidłowo wyżywić. Jednocześnie owoce te mogłyby  przeszkodzić w zakładaniu pąków kwiatowych na rok następny. Słabe zawiązywanie owoców po roku obfitego owocowania występuję szczególnie u odmian triploidalnych, starych sadach i  u drzew na podkładkach silnie rosnących.

Zabieg przerzedzania kwiatów i zawiązków wykonuje się na różnych etapach faz fenologicznych jabłoni, od kwitnienia do uzyskania przez zawiązki wielkości 18 mm.

Preparaty do przerzedzania

Chemiczne przerzedzanie zawiązków wymaga dużego doświadczenia i dostosowania się do aktualnej sytuacji w sadzie (odmiana, faza fenologiczna, obfitość kwitnienia, warunki pogodowe). W przypadku jabłoni wykorzystuje się: tiosiarczan amonu (ATS), cytokininy i metamitron. Preparaty do chemicznego przerzedzania mają różne mechanizmy działania: uszkadzają części generatywne kwiatu (ATS), osłabiają wzrost zalążni i powstawanie warstwy odcinającej na szypułki  (cytokininy) lub ograniczają intensywność fotosyntezy (metamitron).

Wczesne chemiczne przerzedzanie zawiązków

Zabiegi związane z przerzedzaniem można rozpocząć już po pełni kwitnienia stosując tiosiarczan amonu (ATS) w dawce 12 kg/ha. Tiosiarczan amonu uszkadza znamiona słupków, powodując ich osmotyczne wysychanie. W wyniku poparzenia słupków nie dochodzi do zapłodnienia. Poparzenie kwiatów powoduje także wzrost produkcji etylenu, co wzmacnia skuteczność  przerzedzania przez ATS.

Tiosiarczan amonu zalecany jest szczególnie do wczesnego przerzedzania odmian ze skłonnością do przemiennego owocowania, takich jak np. Ligol czy odmian drobnoowocowych (Gala, Golden Delicious, Pinova). ATS stosuje się do przerzedzania kwiatów na pędach jednorocznych, na których jakość owoców może być najsłabsza. Kwiaty na takich pędach rozwijają się później, gdy opadają płatki kwiatów na pędach starszych.

Wczesne chemiczne przerzedzanie zawiązków wpływa bardzo korzystnie na rozwój zawiązków oraz na liczbę zawiązanych pąków kwiatowych na przyszły sezon, ale niesie w za sobą ryzyko utraty plonu w związku z możliwością wystąpienia przymrozków.

Zabieg tiosiarczanem amonu wykonuje się na drzewach suchych, w czasie słonecznej pogody, w temperaturze 16-20 0C. Oprysk nie powinien być wykonywany wcześnie rano i wieczorem. W warunkach wysokiej wilgotności lub zalegającej rosy, ATS może działać fitotoksycznie. Zabieg należy wykonać tylko na odmianie w odpowiedniej fazie kwitnienia i jest trudny w kwaterach wieloodmianowych.

W większych kwaterach zaleca się oprysk co drugi rząd i potem powrót do rzędów niepryskanych, aby uniknąć podwójnego nanoszenia cieczy. Zabieg można uzupełnić w późniejszym terminie, stosując metamitron lub cytokininy. Dwuetapowe przerzedzanie jest często stosuje się u odmian drobnoowocowych.

Stosowanie preparatu Brevis 150 SG

Chemiczne przerzedzanie zawiązków wymaga odpowiedniej wiedzy

fot. Anita Łukawska

Preparat Brevis 150 SG zawiera 150 g metamitron w 1 kg (15%), związku, który zakłóca transport elektronów zmniejszając intensywność przemiany z energii świetlnej w energię chemiczną. Ograniczenie produkcji węglowodanów prowadzi do opadu zawiązków, który zaczyna się 10-14 dni przed naturalnym opadem świętojańskim.  Efekt działania metamitronu utrzymuje się przez 2 tygodnie. Ze względu na specyfikę swojego działania, skuteczność metamitronu będzie większa w sadach jabłoni przykrytych siatką szarą lub czarną dodatkowo zmniejszającą intensywność fotosyntezy.

Brevis 150 SG jest przeznaczony do 1- lub 2-krotnego przerzedzania zawiązków, nie przekraczając łącznej dawki 2,2 kg/ha. Pierwszy zabieg powinien być wykonany w dawce 1,2-1,5 kg/ha. W momencie, gdy średnica zawiązka centralnego wynosi 6-8 mm, a drugi przy średnicy 12-14 mm. Ponowny zabieg wykonuje się po 5-10 dniach. Zalecany jest jednak w sytuacji wymagającej intensywniejszego przerzedzania lub w warunkach niesprzyjającej pogody.

Środka nie należy stosować w temperaturze < 10 0C i  > 25 0C. Jednakże i tak działa on w szerszym zakresie temperatur niż cytokininy. Deszczowa pogoda przed i po zabiegu zwiększa skuteczność przerzedzania i wymaga mniejszych dawek preparatu.

Późne chemiczne przerzedzanie zawiązków

Gdy minie ryzyko przymrozków i ostatecznie da się ocenić stopień zawiązania owoców oraz skalę przerzedzania można użyć preparatów na bazie cytokininy  6 BA. Te są bardziej polecane dla odmian wielkoowocowych lub selektywnego przerzedzania tylko górnej części korony drzewa. Do przerzedzania zawiązków jabłoni stosuje się następujące preparaty oparte na cytokininie:

  • Globaryl 100 SL – dla zawiązków o średnicy 10-12 mm

Globaryl 100 SL zawiera 100 g/l 6  benzyloadeniny (9,5%). Zalecana dawka 1-1,5 l/ha w cieczy ilości 750-1000 l/ha i optymalnej temperaturze 20-22 0C ( minimalna 18 0C).

  • Exilis 020 SL – dla zawiązków o średnicy 7-15 mm.

Exilis 020 SL zawiera 20 g/l 6  benzylaminopuryny (14,28%). Zalecany się go w dawce 7,5 kg na ha w 1000 l wody na ha.

  • Maxcel® – dla zawiązków o średnicy 7-15 mm (optymalnie 10-12 mm)

Preparat Maxcel®

Preparat Maxcel® zawiera 20 g/l 6 benzyloadeniny (1,9%). Ma jednak specjalną formulację ułatwiającą utrzymanie się cieczy na liściu i szybsze jej wchłanianie. Cytokinina 6 BA naturalnie występująca w roślinie jest bezpieczna dla środowiska. Skutecznie przerzedza zawiązki. Substancja ta powoduje duży przyrost wielkości owoców, spowodowany zarówno przerzedzaniem jak i stymulacją wczesnych podziałów komórkowych.

Do prawidłowego i skutecznego przerzedzania potrzebne są odpowiednie preparaty

fot. Anita Łukawska

6 benzyloadenina wpływa korzystnie na kwitnienie drzew w roku następnym i zapobiega przemienności owocowania. Preparat na jej bazie przerzedza związki lateralne i nie powoduje ich nadmiernego przerzedzenia. Nawet przy słabym zawiązaniu owoców.

Preparat stosuje się w dawce 2,5 do 10 l /ha przy 1000 l wody, o pH 5-7:

– najmniejszą dawkę stosuje się w celu zwiększenia rozmiarów owoców, poprzez nasilenie podziałów komórkowych. Zaleca się 2-3 aplikację co 10 dni, od opadania płatków kwiatów.

– dawka 3,75 l/ha poleca się dla łagodnego przerzedzania u odmian McIntosh i Paulared

– standardową dawkę 5 l/ha zaleca się dla większości uprawianych odmian: Gala, Golden Delicious i Red Delicious.

– najwyższe dawki 7,5-10 l na ha stosuje się dla odmian trudnych do przerzedzania np. Fuji

O skuteczności cytokinin użytych do przerzedzania zawiązków  decydują różne czynniki:

– temperatura > 15 0C w czasie zabiegu, a w przypadku MaxCel® – 20-23 0C, także 2-3 dni po zabiegu. Najlepsza absorpcja cytokinin ma miejsce w temperaturze 18 0C i przy słabej operacji słonecznej. W temperaturze < 15 0C zabieg jest nieskuteczny, a w 28 0C –przerzedzanie jest zbyt silne.

– wielkość zawiązków, obfitość kwitnienia,  wrażliwość odmian

– forma preparatu i technika jego nanoszenia

– dodatek zwilżacza powoduje maksymalne pokrycie rośliny cieczą, stabilizuje benzynoadeninę,  przedłuża, zwiększa absorpcję i efektywność cytokinin.

Podsumowanie

Chemiczne przerzedzanie zawiązków jest obecnie jednym z najważniejszych zabiegów w uprawie jabłoni. Poprawia wielkość owoców i  warunkuje coroczne owocowanie drzew. Może być wykonane mechanicznie, chemicznie lub ręcznie. Metody te są w stanie również wzajemnie się uzupełniać, np. przerzedzanie mechaniczne lub chemiczne może wymagać ręcznej korekty.

Każda z przedstawionych metod ma swoje wady i zalety, ale zawsze trzeba ją dostosować zależnie od fazy rozwojowej i specyfiki odmiany, obfitości kwitnienia, przebiegu pogody, a nawet dostępności siły roboczej. Musi także uwzględniać inne zabiegi wykonywane w sadzie i warunkujące wzrost oraz kondycję drzewa

Czy artykuł był przydatny?

Kliknij na gwiazdkę, by zagłosować

Ocena 5 / 5. Liczba głosów 1

Na razie brak głosów. Możesz być pierwszy!

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *